Рубрика: Жаналыктар

ГЕНЕТИКА, IT ЖӘНЕ НАҚТЫ ҒЫЛЫМ: павлодарлық лицей оқушысы елдегі үздіктер қатарына енді

Павлодар қаласындағы № 8 мектеп-лицейдің 10-сынып оқушысы Марат Нұрсұлтан ғылыми жобалар конкурсының республикалық кезеңінде қола медаль жеңіп алып, жүлдегер атанды. Нұрсұлтанның бұл марапаты — байыпты зерттеу жұмысының нәтижесі.

Биология пәнінің мұғалімі Абикенова Айсулу Қабылбекқызының жетекшілігімен лицей оқушысы биологияны, генетиканы, деректерді талдауды және цифрлық технологияларды біріктірген жоба ұсынды. Дәл осындай пәнаралық ықпалдастық бүгінде зерттеушілік мәдениеттің басты белгісіне айналып отыр.

Жобаның тақырыбы ерекше және бірден назар аударады: көгершіндер түсінің тұқым қуалауы және қала популяциясындағы әртүрлі фенотиптердің таралуы. Зерттеу барысында Марат белгілердің берілуінің генетикалық механизмдерін, доминантты және рецессивті аллельдердің ерекшеліктерін, түрлі түстердің маусымдық кездесу өзгерістерін зерттеді, сондай-ақ бақылау жүргізіп, алынған деректерге талдау жасап, ғылыми өңдеу жұмыстарын атқарды.

Жобаның ерекше құндылығы — зерттеудің тек теориямен шектеліп қалмағанында. Практикалық нәтиже ретінде оқушы Пеннет торы арқылы ұрпақтағы белгілердің тұқым қуалауын модельдеуге мүмкіндік беретін өзінің оқу веб-қосымшасын әзірледі. Бағдарлама ықтимал генотиптер мен фенотиптерді көрнекі түрде анықтауға мүмкіндік береді, осылайша генетиканың күрделі тақырыптарын түсінікті, қолжетімді және заманауи етеді.

Іс жүзінде оқушы биология сабақтарында, факультативтерде, олимпиадалар мен ғылыми конкурстарға дайындық барысында қолдануға болатын дайын цифрлық білім беру ресурсын жасады. Бүгінде бұл — білім сапасына нақты жұмыс істей алатын тиімді құрал.

Марат Нұрсұлтанның жобасының теориялық та, практикалық та маңызы зор. Бір жағынан, ол көгершін түсінің тұқым қуалау генетикасы бойынша материалдарды жүйелейді, екінші жағынан — оқушыларды қолданбалы генетикаға, зерттеушілік қызметке және IT бағытына қызықтырудың тірі, түсінікті әрі көрнекі моделін ұсынады.

Марат Нұрсұлтанның жетістігі Павлодардағы № 8 мектеп-лицейде кең ойлайтын, терең жұмыс істейтін және республикалық деңгейде мойындалатын жобалар жасай алатын жас зерттеушілер өсіп келе жатқанының жарқын дәлелі болды.

Вокзалдан — лицей тарихына

2026 жылғы 13 сәуірде Павлодар вокзалында Астанадан «Ғылым әлемін ашамыз» атты ғарыштық зерттеулер бойынша халықаралық конкурстан оралған Роман Шатиловты қарсы алды.

Романды қарсы алуға № 8 лицейдің басшысы Бабыкова Г.К., басшының орынбасарлары, сынып жетекшісі, сыныптастары мен ата-аналары келді.

Перрондағы жылы кездесу халықаралық байқауда мектеп намысын лайықты қорғаған лицей оқушысына деген ортақ мақтаныштың белгісіне айналды.

Романды құттықтаймыз және оған ғылым жолында жаңа жеңістер тілейміз.

ЕРТІСТЕГІ СЕНСАЦИЯ: павлодарлық лицей оқушысы бүкіл қала талқылаған аралдың құпиясын ашты

Павлодар тұрғындары жылдар бойы кездейсоқ пайда болған құмды қайраң деп келген нысан шын мәнінде табиғаттың күші мен адам ықпалы тоғысқан Ертістің нағыз жұмбағы болып шықты.

№8 лицейдің 9 «Б» сынып оқушысы Дитц Ратмир география пәнінің мұғалімі Кожокар Виталий Александровичтің жетекшілігімен зерттеу жүргізіп, орталық жағажайға қарама-қарсы орналасқан аралға мүлде жаңаша көзқараспен қарауға мүмкіндік берді. Бұл — Павлодардағы ең танымал, бірақ әлі күнге дейін аз зерттелген нысандардың бірі.

Көпшілік бұл арал 1975 жылы Сәтбаев атындағы каналға судың көп мөлшерде алынуы салдарынан пайда болды деп есептеп келген. Алайда хронологиялық фотосуреттерді зерттеу күтпеген нәтижені көрсетті: 1980 жылдардың ортасына дейін арал анық көрінбеген. Оның белсенді қалыптасуы кейінірек — Ертіс өзеніндегі жағдайға Шүлбі су электр станциясының іске қосылуы мен өзен арнасынан құмның жаппай алынуы әсер еткен кезеңде басталған. Бұл өзеннің су режимін өзгертіп, жылдық ең жоғары су деңгейінің төмендеуіне әкелді.

Бірақ басты интрига мұнда ғана емес: арал — адамның араласуының ғана салдары емес. Бұл — ұлы өзеннің табиғи тіршілігінің де нәтижесі. Алдымен құрғап қалатын қайраң пайда болды, кейін оған өсімдіктер өсе бастады. Өсімдіктер ағысты баяулатып, құмды, лайды, бұтақтарды ұстап қалып отырды. Осылайша Ертіс біртіндеп аралды өзі «сомдап», оған ағысқа қарсы бағытталған тамшыға ұқсас ерекше пішін берді.

Бүгінде бұл арал Павлодардың жаңа визит карточкасына айналуы әбден мүмкін. Зерттеуде оны абаттандыру идеялары қарастырылған: жаяу жүргіншілер өткелін салу, жарықтандыру жүйесін орнату, өсімдіктерді ретке келтіру, жайлы қоғамдық кеңістік қалыптастыру. Болашақта аралды жағалаудың «жасыл жүрегіне» айналдыру көзделіп отыр.

Ратмирдің жұмысы жас зерттеушінің туған қаласын жаңаша танытып, үйреншікті қалалық көріністің өзінде үлкен ғылыми әңгімеге арқау болатын құпиялар бар екенін дәлелдейтін жарқын мысал болды.

Павлодардағы арал енді жұмбақ емес. Енді ол — табиғат пен тарихтың қаланың болашағын бірге қалыптастыратынының символы.

№8 ЛИЦЕЙДІҢ ЖАС ҚҰРАСТЫРУШЫСЫ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР КӨРМЕСІНДЕ ӨЗ ЖОБАСЫН ҰСЫНДЫ

Қазақстан Республикасындағы Ғылым күні қарсаңында №8 лицейдің 6-сынып оқушысы Марк Трынов Павлодар облысы білім беру басқармасының «Ертіс дарыны» өңірлік қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығы ұйымдастырған инновациялық технологиялар көрмесінде өз ұшақ макетін таныстырды.

Көрме 2026 жылғы 10 сәуірде сағат 14.00-де М. Катаев атындағы Оқушылар сарайында өтті. Мұндай маңызды іс-шараға қатысу — жас зерттеушінің жоғары дайындық деңгейін, техникалық ойлауын, инженерлік шығармашылыққа қызығушылығын және өз идеясын өңірлік маңызды алаңда таныстыра алу қабілетін айқындайтын үлкен мәртебе.

Марк Трыновтың республикалық және облыстық ғылыми жобалар байқауларының жүлдегері екені ерекше мақтаныш сезімін тудырады. Оның инновациялық технологиялар көрмесіне қатысуы №8 лицейде тек армандап қана қоймай, өз идеяларын нақты инженерлік модельдерге айналдыра алатын оқушылардың өсіп келе жатқанын тағы бір мәрте дәлелдейді.

Ғылым күні қарсаңында мұндай жетістіктердің мәні ерекше. Олар біздің лицей оқушылары үшін ғылымның — ізденіс, құрастыру және жасампаздық жолы екенін көрсетеді.

Маркты беделді көрмеге қатысуымен құттықтап, оған жаңа техникалық идеялар, жарқын жобалар және үлкен жеңістер тілейміз!

Павлодар облысы білім басқармасының «Дарынды балаларға арналған №8 лицей-мектебі» КММ-нің 9-сынып оқушылары «Павлодар жоғары мұнай-газ колледжіне» экскурсияға барып, оқу үдерісімен танысты.

Павлодар облысы білім басқармасының «Дарынды балаларға арналған №8 лицей-мектебі» КММ-нің 9-сынып оқушылары «Павлодар жоғары мұнай-газ колледжіне» экскурсияға барып, оқу үдерісімен танысты.

Экскурсия барысында олар оқу кабинеттерін, шеберханаларды, заманауи зертханаларды аралап, мұнай-газ саласындағы мамандықтар мен дайындық бағыттары туралы, сондай-ақ қабылдау ережелері, оқу ерекшеліктері және жұмысқа орналасу мүмкіндіктері жөнінде ақпарат алды.

«БЕТПЕ-БЕТ»: ЖОБАҒА ЕҢ ЖОҒАРЫ БАҒАНЫ МҰҒАЛІМДЕРДІҢ ӨЗДЕРІ БЕРУДЕ

«Бетпе-бет» жобасы қатысушылар тарапынан жоғары бағаланды. Өз пікірлерінде аудан мектептерінің мұғалімдері кездесудің жоғары деңгейде ұйымдастырылғанын, кәсіби қарым-қатынастың мазмұндылығын, ұсынылған тәжірибенің практикалық құндылығын және бұл форматтың педагогтің кәсіби өсуі үшін шынайы маңызын атап өтуде.

Әсіресе, осы пікірлерде ең бастысы айқын көрінеді — мұғалімнің күнделікті жұмысына және білім сапасын арттыруға беретін нақты пайдасы. Дәл осындай ашық кәсіби диалог барысында кейін оқушы нәтижесіне тікелей әсер ететін шешімдер туындайды.

Мұғалімнің өзі «бұл шынымен пайдалы» деп айтса — жобаның ең дәл бағасы осы.

Бағасын өздеріңіз беріңіздер.

90 МИНУТ КӘСІБИ ДИАЛОГ: №8 ЛИЦЕЙДЕ БІЛІМ САПАСЫН АРТТЫРУДЫҢ НАҚТЫ ШЕШІМДЕРІ ІЗДЕСТІРІЛДІ

2026 жылғы 10 сәуірде Павлодар облысы білім беру басқармасының «Дарынды балаларға арналған №8 мектеп-лицейі» КММ базасында «бетпе-бет» форматында педагогикалық дуэттердің мазмұнды кездесуі өтті.

Іс-шара Павлодар облысы білім беру басқармасы ММ басшысы Әбенова А.Е.-нің Железин ауданының тірек мектептері оқушыларының білім сапасын арттыру бойынша жүйелі жұмыс жүргізу туралы тапсырмасын орындау аясында өткізілді.

Жұмыс нақты әрі мазмұнды ұйымдастырылды.

09.10-09.30 аралығында қатысушыларды тіркеу өтті, 09.30-да акт залында құттықтау сөзі айтылып, одан кейін кездесудің негізгі практикалық бөлімі басталды.

09.45-10.30 аралығында №8 лицей мұғалімі «Кәсіби танысу» тақырыбында шеберлік сағатын өткізді. Бұл ашық кәсіби диалогқа бастау болған маңызды кезеңге айналды.

10.40-11.25 аралығында аудан мектептерінің мұғалімдеріне арналған ашық сабақ өтіп, нақты әдістемелік шешімдерді іс жүзінде көруге мүмкіндік берді.

90 минут бойы педагогикалық дуэттер қарқынды, қолданбалы форматта жұмыс істеп, қазіргі мектеп үшін аса өзекті мәселелерді талқылады:

оқушылардың қорытынды аттестатталуы, ҰБТ-ға дайындық, МОДО, білім сапасын арттыру.

Кездесудің ерекше құндылығы оның практикалық бағыттылығында болды. Әңгіме формалды пікір алмасу туралы емес, күнделікті мектеп тәжірибесінде қолдануға болатын нақты педагогикалық құралдар, кәсіби тәсілдер мен шешімдер туралы өрбіді.

МҰҒАЛІМНЕН МҰҒАЛІМГЕ — БІЛІМ САПАСЫНА ҚАРАЙ: №8 ЛИЦЕЙДЕ «БЕТПЕ-БЕТ» ЖОБАСЫ ӨТУДЕ

№8 лицейде «Бетпе-бет» жобасы аясында педагогикалық дуэттердің кездесуі өтуде.

2026 жылғы 10 сәуірде Павлодар облысы білім беру басқармасының «Дарынды балаларға арналған №8 мектеп-лицейі» КММ-де Железин ауданы мектептері білім алушыларының білім сапасын арттыруға бағытталған «Бетпе-бет» жобасы аясында кездесу өтті. Жоба «мұғалім – мұғалім» кәсіби өзара іс-қимылы арқылы жүзеге асырылуда.

Жоба Павлодар облысы білім беру басқармасы ММ, Павлодар облысының «Білім беруді дамытудың инновациялық орталығы» КММ және Павлодар облысы білім беру басқармасының «Дарынды балаларға арналған №8 мектеп-лицейі» КММ қолдауымен жүзеге асырылуда.

Кездесу барысында педагогикалық дуэттер тиімді тәжірибелерімен алмасып, оқу үдерісіндегі нақты қиындықтарды, оқушылардың білім сапасын арттыру жолдарын талқылап, алдағы кәсіби ынтымақтастықтың бағыттарын айқындауда. Мұндай формат бейресми, бірақ мазмұнды әдістемелік өзара іс-қимылды қалыптастыруға мүмкіндік береді. Оның өзегінде — оқушының нақты нәтижесі мен педагогтің кәсіби өсуі тұр.

«Бетпе-бет» жобасы мектептер арасындағы серіктестікті дамытудың, педагогтерге әдістемелік қолдау көрсетудің және тиімді тәжірибені таратудың маңызды ресурсы болып табылады. Оның басты құндылығы — практикалық бағыттылығында, яғни кәсіби диалог білім сапасына нақты әсер ететін құралға айналуында.

№8 ЛИЦЕЙДІҢ 37 ЖАС ҒАЛЫМЫ «СӘТПАЕВ ОҚУЛАРЫНДА» ӨЗ ЖОБАЛАРЫН ҰСЫНЫП ЖАТЫР

2026 жылғы 10 сәуірде, Ғылым күні қарсаңында, №8 лицейдің жас ғалымдар командасы «XXVI Сәтпаев оқулары» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясында баяндама жасау үшін жолға шықты.

Команда құрамында 37 лицей оқушысы бар. Олар үшін зерттеу жұмысы әлдеқашан маңызды зияткерлік жолдың ажырамас бөлігіне айналды. Бүгін олар халықаралық алаңда өз идеялары мен ғылыми ізденістерінің нәтижелерін ұсынып жатыр.

№8 лицей үшін «Сәтпаев оқуларына» қатысу — орнықты дәстүр және мектептің ғылыми өмірінің маңызды бөлігі. Жыл сайын біздің лицей оқушылары конференцияға нәтижелі қатысып, лицей намысын лайықты қорғап, жоғары дайындық деңгейін көрсетіп келеді.

Бүгін біздің команда үшін — жауапкершілік, ғылыми сынақ және жаңа мүмкіндіктер күні. Әрбір баяндама артында айлар бойы жасалған еңбек, шешім іздеу, жетекшілермен кеңесу, табандылық пен өз идеясына деген сенім тұр.

№8 лицей командасының барлық қатысушыларына сенімділік, нақты жауаптар, сәтті қорғау және жоғары нәтижелер тілейміз!

Ғылым күні жас зерттеушілерімізге жарқын баяндамалар, сарапшылардың мойындауы және лайықты жеңістер әкелсін!

АСТАНАДА ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҒАРЫШТЫҚ БАЙҚАУДЫ ПАВЛОДАРЛЫҚ ОҚУШЫ БАҒЫНДЫРУДА

Ғылым қызметкерлері күні мен Ғарышкерлер күніне орай Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің «Дарын» республикалық ғылыми-практикалық орталығы «AEROO» ЖШС-мен бірлесіп, 2026 жылғы 8–12 сәуір аралығында Астана қаласында ғарыштық зерттеулер бойынша «Ғылым әлемін ашамыз» халықаралық ғылыми байқауын өткізуде.

Байқауға Қазақстан, Қытай және Түркия елдерінің командалары қатысуда. Осы беделді зияткерлік додада Павлодар облысының намысын жалғыз қатысушы — №8 мектеп-лицейдің 11-сынып оқушысы Роман Шатилов қорғауда.

Роман жасанды интеллект негізінде әзірленген, ғарыштық қолайсыз құбылыстарды болжауға және спутниктерді оның салдарынан қорғауға мүмкіндік беретін инновациялық бағдарламалық өнімін ұсынуда. Бұл жоба ғылыми жаңалығымен ғана емес, практикалық маңызымен де ерекшеленеді: мұндай шешімдер ірі технологиялық қатерлердің алдын алып, миллиондаған долларды үнемдеуге мүмкіндік береді.

Бүгін байқаудың бірінші кезеңі басталды. Қатысушылар өз идеяларын шетелдік сарапшылар алдында қорғайды, ал таныстырылым ағылшын тілінде өтеді. Кәсіби кері байланыс алғаннан кейін командаларға өз жобаларын жетілдіріп, күшейту үшін небәрі 24 сағат беріледі.

11 сәуір күні Романды шешуші кезең күтіп тұр — ол ғарыш және зымыран жасау саласының сарапшылары алдында сахнада өз жобасын қорғайды.

Роман Шатиловқа сенімділік, сәтті өнер көрсету және жарқын жеңіс тілейміз!